Stephen Krashen Dil Edinimi Hipotezleri
Dil öğrenimi konusunda Flow State ( Akış Durumu) yapısı hakkında araştırmalar yaparken karşıma bu konunun kaldırım taşlarını dizmiş bir kişi olan Stephen D. Krashen çıktı. Bugün size kısaca Stephen D. Krashen ve Second Language Acquisition (İkinci Dil Edinimi) Hipotezleri hakkında bilgiler vermeye çalışacağım.
Stephen D. Krashen Kimdir?
14 Mayıs 1941 doğumlu Amerikalı dilbilimcidir. University of California, Los Angeles'ta 1972 yılında Dilbilimi (Linguistics) alanında Ph.D (doktora derecesi) almıştır.
Peki, onu bu alanda önemli bir yere getiren Language Acquisition Hipotezleri nelerdir?
Öncelikle bunları teker teker sıralayalım:
- Comprehensible Input Hypothesis
- Monitor Hypothesis
- Acquisition-Learning Hypothesis
- Natural Order Hypothesis
- Affective Filter Hypothesis
Comprehensible Input Hypothesis - Anlaşılabilir Girdi Hipotezi
Bir dil edinebilmek için comprehensible input (anlaşılabilir girdi) almak gerekir. Bu girdi, öğrencinin mevcut dil seviyesinden bir derece üstte (i + 1) 'de olmalıdır.
Tamamen bildiğimiz şeyler bir şey katmaz; çok çok üzerimizdeki bir seviye de anlaşılmazdır. Kelimelerin anlamı bağlamdan, resimlerden veya durumdan çıkarılabilmelidir.
Monitor Hypothesis - Monitör Hipotezi
Bilinçli olarak öğrenilen dil bilgisi kuralları zihinde bir denetçi (monitör) gibi çalışır. Konuşurken ya da yazarken kuralları kontrol etmeye yarar. Ancak bu mekanizma sadece kişi zamanı olduğunda ve kurala odaklandığında işe yarar; doğal ve akıcı konuşmayı yavaşlatıcı bir etkisi vardır.
Acquisition-Learning Hypothesis - Edinim ve Öğrenme Hipotezi
Edinim (acquisition) bilinçdışı gelişen bir süreçtir. Çocukların ana dillerini konuşmayı öğrenmesi gibidir; kuralları ezberlemezsiniz, dili yaşayarak ve duyarak içselleştirirsiniz.
Öğrenme (learning) bilinçli bir süreçtir. Dilin gramer kurallarını ezberlemek, ders kitabını çalışmak ve kuralları bilmektir.
Öğrenme asla edinime dönüşmez, gramer kurallarını bilmek akıcı konuşmayı sağlamaz.
Natural Order Hypothesis - Doğal Sıra Hipotezi
Dil edinimi sırasında, öğrenim müfredatından bağımsız olarak dilbilgisi yapıları ve dil unsurları belirli, öngörülebilir ve evrensel bir sırayla edinilir. Zihin yapıyı ne zaman hazır hissederse, o zaman edinir.
Affective Filter Hypothesis - Duygusal Filtre Hipotezi
Dil edinme kapasitesini kişinin psikolojik durumu doğrudan etkiler. Yüksek kaygı, aşırı stres, özgüvensizlik, korku veya düşük motivasyon zihinde bir duygusal filtre oluşturur. Bu filtre yukarıdaysa, gelen "anlaşılabilir girdiler" beyne ulaşamaz ve dil edinimi gerçekleşmez.
Rahat, keyifli ve düşük kaygılı ortamlarda filtre iniktir ve edinimi kolaylaşır.
Stephen Krashen'den Dil Edinimi Tavsiyeleri
Yukarıdaki hipotezleri bir araya getirdiğimizde aşağıdaki tavsiyeler ortaya çıkmaktadır:
- Gramer çalışmayı ve kelime ezberlemeyi bilinçli olarak azaltın. Akıcılık ders çalışarak değil, dile maruz kalarak gelişir.
- Bolca dinleyin ve okuyun. Seviyenize uygun, keyifli podcastler dinleyin, videolar izleyin ve hikâye kitapları okuyun.
- Çıktı elde etmek için acele etmeyin. Dil edinen çocuklar başlarda 1-2 yıl gibi bir süre sadece etraflarını dinler ve anlamlı girdiler elde ederler. Konuşma ise yeterli bir girdi birikimi ortaya çıktıktan sonra kendiliğinden ortaya çıkacaktır.
- Ortamı sakin tutun. Çalışma ortamınız sakin olsun. Hata yapmaktan korkmayın. Kaygı ve stresi azaltın.
Sonsöz ve Kapanış
Bu yazı Flow State (Akış Durumu) ile dil öğrenimi hakkında yazmayı planladığım yazılar kapsamında ortaya çıkmıştır. Buradaki tavsiyelerin hepsini ilerleyen haftalarda örneklendirilmiş yazılar halinde yayınlamayı düşünüyorum.
Kısaca Language Acquisition Kuramı'ndan bahsederek dil öğrenimini kolay ve akışkan hale getirme hakkında temel fikirleri düşünmek adına bu yazıyı burada noktalıyorum.
Yeni yazılarımda görüşmek üzere.
O vakte kadar Allah'a emanet olun.